Domy z bali
Dom z bali czy dom z bala?
Interesuje mnie wyrażenie domy z bala. Jest to związek frazeologiczny opisujący typ obiektu wykonanego z bali drewnianych, np. domu. A istotą całego zagadnienia jest kwestia tego, czy należy mówić: domy z bali, czy tak, jak podałem powyżej: domy z bala. Przeglądając informacje branżowe dotyczące mojej dziedziny studiów, mam problem, gdyż nie wiem, czy w oficjalnych projektach można zamieścić informacje, czy dany obiekt wykonany jest z pala drewnianego czy z pali drewnianych?
Wprawdzie funkcjonuje pokrewne wyrażenie dom z cegły (lub dom z cegieł), lecz stanowi ono wyjątek, bo już formę dom z pustaka trudno zaakceptować. Użycie liczby pojedynczej w takich wyrażeniach jest niepoprawne, a bywa zabawne, bo co to takiego obiekt wykonany z pala drewnianego? Prawdopodobnie rzeźba. Jeśli chodzi nam o określenie konstrukcji, stanowczo lepiej użyć wyrazu określającego w liczbie mnogiej: dom z bali, obiekt z pali drewnianych itd.
- Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
Na podstawie: http://slowniki.pwn.pl/poradnia/lista.php?szukaj=bali&kat=3
Dom z bali czy dom z bali?
Według nomenklatury - PN-75/D-96000 - wszelkie elementy drewniane, które posiadają przekrój o grubości od 50 do 100 mm określa się mianem "bal". Powyżej grubości 100 mm to krawędziaki i belki. Nazewnictwo takie wprowadza w błąd wielu inwestorów zamierzających budować "domy z bali". Bowiem w naszym kraju jedno określenie "dom z bali" używa się dla domów wznoszonych w "bali" grubości 50, 70, 90 mm, czy nieco więcej, które to bale, w przypadku budowy domu mieszkalnego wymagają docieplenia, oraz dla domów z bali grub. 200, 250, 300 mm i więcej, które nie wymagają dodatkowego ocieplenia ścian zewnętrznych.
Wydaje się nieodzownym wprowadzenie nazewnictwa, które w sposób oczywisty rozróżniałoby przedstawione powyżej dwa różne systemy wznoszenia budynków mieszkalnych.
W języku angielski rozróżnia się określenia "full logs" - stosowane dla bali grubych, nie wymagających dodatkowego ocieplenia i "insulated logs" - dla bali cienkich, wymagających montażu dodatkowego ocieplenia. Należy podkreślić, iż powyższe dotyczy budynków mieszkalnych budowanych "z bali" z warstwą izolacji. Nie dotyczy natomiast domków letniskowych, dla których przepisy prawa nie narzucają wymagań w zakresie wielkości współczynnika przenikania ciepła.
Wydaje się zatem koniecznością w naszym nazewnictwie budowlanym wprowadzić określenia:
- "dom z bali pełnych" - dla bali grubych, które stosowane do budowy budynków mieszkalnych nie wymagają dodatkowego ocieplenia, W nomenklaturze tej mieściłyby się również bale klejone o odpowiednio dużych średnicach,
- "dom z bali izolowanych" - dla bali cienkich, które stosowane do budowy budynków mieszkalnych wymagają dodatkowego ocieplenia.
- "dom z bali warstwowych" - dla bali wypełnionych materiałem innym niż drewno, np. izolacyjnym
 |
 |
 |
 |
Ściana z bali pełnych |
Ściana z bali klejonych |
Ściana z bali izolowanych |
Ściana z bali warstwowych |
Drewno
Powszechnie na bale stosuje się sosnę, świerk lub jodłę.
Domy z bali można budować w z dwóch różnych materiałów - z bali z drewna mokrego, zwanego powszechnie na świecie "drewnem zielonym" lub z bali z drewna suchego.
Drewno zielone, to drewno, które posiada wilgotność większą niż 19%, natomiast drewno suche - poniżej 19%. Tę wilgotność można osiągnąć przez wieloletnie sezonowanie lub suszenie komorowe.
Z tym, że trzeba podkreślić, iż suszenie komorowe:
- zabija znajdujące się w balach wszelkiego rodzaju zarodniki grzybów czy larwy owadów,
- usuwa z bali żywicę,
- obniża ciężar budynku,
- usuwa z bali, dla domu średniej wielkości, ok. 5.000 litrów wody,
- ogranicza stosowania uszczelnień bali,
- ogranicza zabezpieczania budynku przed osiadaniem
|